TRĄDZIK POSPOLITY

Trądzik pospolity ( łac. Acne vulgaris ) jest pospolitą zapalną dermatozą, obejmującą mieszki włosowe i związane z nimi gruczoły łojowe. Charakteryzuje się występowaniem zaskórników, grudek, krost, zapalnych guzków oraz powierzchniowych cyst wypełnionych treścią ropną, a także – w krańcowych przypadkach – głębokich, zapalnych, czasami ropnych torbieli, przebijających się na zewnątrz.

PATOGENEZA

Jest złożona. Zarówno przebieg choroby, jak i nasilenie zmian, są zależne od wzajemnych oddziaływań między hormonami, rogowaceniem, wydzielaniem łoju i obecnością bakterii. Najczęściej choroba zaczyna się w okresie pokwitania, kiedy to w organizmie dochodzi do podwyższenia poziomu androgenów, odpowiedzialnych za powiększenie przywłosowych gruczołów łojowych i wzrost ich aktywności. Wpływ na chorobę mają również progesteron i hormony kory nadnerczy.

I tak do zapalnych wykwitów trądzikowych zalicza się: grudki, krostki, guzki oraz torbiele ( cysty ). Wykwity pozbawione cech zapalnych to: zaskórniki otwarte i zamknięte ( czarne i białe ). Do zaczopowania przewodu wyprowadzającego jednostki mieszkowo – łojowej prowadzi w pierwszej kolejności wzmożone rogowacenie wewnątrzmieszkowe , co w rezultacie powoduje wytwarzanie się zaskórników ( łac. comedones ), złożonych z łoju, keratyny i drobnoustrojów – zwykle Propionibacterium acnes. 

CC
Co się dzieje dalej?

Bakterie te uwalniają enzymy lipolityczne – lipazy, które powodują rozpad trójglicerydów do wolnych kwasów tłuszczowych, które z kolei drażnią ścianę mieszków włosowych. Zaleganie łoju oraz poszerzenie wskutek tego mieszka włosowego prowadzi do powstania torbieli – cysty.
Pęknięcie ściany mieszka włosowego i uwolnienie do otaczających go tkanek : wolnych kwasów tłuszczowych, bakterii i keratyny zapoczątkowuje reakcję zapalną, co ostatecznie prowadzi do powstania ropnia. Przy nasilonym trądziku ropnie goją się i pozostawiają blizny.
Ale bywa i tak, że trądzik może ustąpić samoistnie, jednak, czy to nastąpi i czas w jakim nastąpi, jest trudny do przewidzenia. Każdy pacjent jest inny.

OBJAWY TRĄDZIKU
Choroba zwykle nasila się zimą, a złagodzenia jej objawów obserwuje się w lecie, co prawdopodobnie wynika z korzystnego wpływu zwiększonego nasłonecznienia.
TRĄDZIKU NIE OPALAMY JEDNAK NA PLAŻY, CZY W SOLARIUM – W ŻADNYM WYPADKU.

Patrz mój post słońce a skóra:

Słońce a skóra

Jeśli chodzi o dietę w chorobie – zdania są podzielone. Uważa się, że ma mniejszy wpływ na rozwój choroby, ale jeśli jakikolwiek rodzaj pokarmu jest podejrzany o nasilenie zmian trądzikowych – należy wyeliminować go z diety na okres kilku tygodni, a następnie wprowadzić ponownie i obserwować, czy trądzik ulega zaostrzeniu.
WSZYSTKO POD NADZOREM LEKARZA PROWADZĄCEGO.
Ja osobiście uważam, że przy trądziku ostrożnie z żywnością wysoce przetworzoną, z alkoholem, papierosami, słodyczami, potrawami bardzo ostrymi, tłustymi.
Pijmy wodę.

Zobacz moje posty dodatkowo moje posty o zdrowym żywieniu i piciu wody:

ZDROWE ŻYWIENIE- KONIECZNOŚĆ CZY REKLAMA?

PICIE WODY

Objawy trądziku mogą zaostrzać źle dobrane kosmetyki, także te, z dużą ilością tzw. chemii.
I wreszcie miesiączka- może nasilać przebieg choroby – cyklicznie. Ciąża z kolei może spowodować złagodzenie zmian skórnych.
Trądzik może być: powierzchniowny albo głęboki.
Trądzik powierzchowny. Do typowych wykwitów w tej odmianie trądziku należą : zaskórniki otwarte ( czarne) oraz białe ( zamknięte ), grudki zapalne, krosty i powierzchniowe torbiele.
Duże torbiele pojawiają się sporadycznie, najczęściej w wyniku wyciskania czy innych manipulacji w obrębie zaskórników.

Rokowanie co do gojenia się zmian bez bliznowacenia w trądziku powierzchniowym jest pomyślne, jednak próby wyciskania zaskórników, opróżniania powierzchownych torbieli, czy drapania skóry przez chorego może zwiększyć prawdopodobieństwo bliznowacenia.
Oraz nadkażeń wtórnych – bakteryjnych i grzybiczych, co dość często ma miejsce.

Trądzik głęboki. W tej odmianie trądziku dodatkowo mamy głęboko zapalne guzki oraz torbiele wypełnione ropą, które często pękają i przekształcają się w ropnie. Niektóre ropnie w wyniku powstania przetoki otwierają się na powierzchni skóry, co powoduje wydzielenie treści ropnej. Zmiany występują na skórze twarzy, często również na skórze szyi,klatki piersiowej, ramion i placach.

ROZPOZNANIE
Powinno być przeprowadzone przez dermatologa. Oprócz zaskórników ( comedones ), obserwuje się także równoległe występowanie wykwitów trądzikowych, znajdujących się w różnych stadiach rozwoju.najczęściej spotykanych, obserwuje się równoległe występowanie wykwitów trądzikowych,
Trądzik pospolity należy różnicować z trądzikiem różowatym, w którego przebiegu nie stwierdza się obecności zaskórników oraz z trądzikiem posteroidowym z obecnością krost przymieszkowych, znajdujących się w takich samych stadiach rozwoju oraz niewystępowanie zaskórników.

LECZENIE
Bywa często trudne i długotrwałe. Zależy oczywiście od nasilenia zmian skórnych. Można krótkotrwale leczyć trądzik samemu,ale w przypadku nasilenia zmian, czy braku efektów leczenia, należy udać się do dermatologa.
Do niedawna często używane były płyny na bazie alkoholu, z dodatkiem środków odkażających. Jestem zwolenniczką używania takich płynów krótkotrwale i tylko wówczas, kiedy nie podrażniają skóry.
Innymi lekami, do stosowania zewnętrznego, dostępnymi bez recepty w aptece są żele, lub maści zawierające 5 lub 10 % nadtlenek benzoilu. Również preparaty stanowiące różnego rodzaju połączenia siarki z rezorcyną. Coraz więcej maści z antybiotykami jest dostępnych w aptece bez recepty.
Przy trądziku powierzchniowym kluczowe znaczenie ma kilkukrotne mycie twarzy w ciągu dnia. O ile nie ma to wpływu na zmiany chorobowe, to poprawia wygląd tłustej cery. Można myć twarz dobrej jakości mydłem toaletowym, mydła przeciwbakteryjne nie są skuteczniejsze, a mogą wywoływać podrażnienia skóry, które utrudniają dalsze miejscowe leczenie np. nadtlenkiem benzoilu. Ja jestem zwolenniczką mycia twarzy delikatnymi, specjalnie przeznaczonymi do cery trądzikowej wodami czy płynami micelarnymi, nie tarcia skóry, a lekkiego przecierania.
Do tego woda termalna – pryskamy na twarz, czekamy minutę, dwie i osuszamy twarz jednorazową chusteczką czy ręcznikiem papierowym – bez tarcia.

Przy trądziku powierzchniowym krostkowym stosuje się maści z antybiotykami, np. klindamycyną czy erytromycyną, często w połączeniu z preparatami działającymi swoiście na mieszki włosowe – nadtlenkiem benzoilu czy tretynoiną. Oczywiście, nie wszystko jednocześnie.
Jedne maści stosuje się np. w ciągu dnia, drugie na noc. Decyduje lekarz prowadzący.
Krótkotrwała ekspozycja na promieniowanie słoneczne wywołuje umiarkowane wysuszenie i lekkie zluszczanie naskórka,co zwykle działa korzystnie w leczeniu trądziku.
Pamiętać należy, że wiele leków powoduje fotoalergie. Nie zawsze można wystawiać się na słońce, należy to skonsultować z lekarzem czy farmaceutą.
Korzystny wpływ w leczeniu trądziku zaskórnikowego i zapalnego ma kwas azelainowy 20 %.
Jest dostępny w maści lub żelu, do niedawna wydawanej sporadycznie na receptę lekarską, obecnie lek ma status OTC ( bez recepty ). Wywiera działanie antyproliferacyjne i przeciwbakteryjne.

Dużą skuteczność wykazują także kremy, żele bądź płyny z tretynoiną ( kwas retinowy ) – pochodną witaminy A. Także adapalen w postaci 0,1% żelu – też retinoid.
Retinoidy powinny być stosowane z dużą ostrożnością ZAWSZE pod nadzorem lekarza i na jego zlecenie. Najlepiej co drugi dzień i na noc, chyba, że lekarz zleci inaczej. Preparaty te wykazują silne działanie drażniące.Na kontakt z tymi lekami nie mogą być narażone oczy, okolice ust, fałdy nosowo- wargowe.nosowo – wargowe.
Należy bezwzględnie ograniczyć ekspozycję na promieniowanie słoneczne w czasie leczenia retinoidami. Może dojść do ostrych podrażnień skóry.
Zresztą i tak, nawet bez udziału słońca, w początkowym okresie leczenia trądziku pochodnymi witaminy A często dochodzi do zaostrzenia objawów chorobowych. Wyraźnej poprawy można spodziewać się dopiero po upływie 3 – 4 tygodni.
Czasami, przy trądziku powierzchniowym, lekarz zleca antybiotyki stosowane doustnie.
A często lekarze, jako terapię pomocniczą, proponują chorym stosowanie dermokosmetyków, np. preparatu Triacnel firmy Avene.

Trądzik głęboki.
Aby uniknąć bliznowacenia występującego w przebiegu tego rodzaju trądziku, konieczne jest zastosowanie intensywnego leczenia. W przypadku nasilonych, głęboko umiejscowionych zmian, leczenie miejscowe jest niewystarczające. Doustne stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania zwykle okazuje się skuteczne w tej postaci trądziku, ponieważ prowadzi do zmniejszenia liczby bakterii.

O tym, jaki antybiotyk dostanie chory, decyduje dermatolog. Z uwagi na to, że po krótkotrwałej terapii nawroty występują bardzo często, leczenie musi być kontynuowane przez wiele miesięcy, a niekiedy nawet lat.
Zwykle optymalne wyniki lecznicze uzyskuje się po okresie od 6 do 12 tygodni.
Pamiętajmy, że antybiotyki stosowane doustnie wywierają działanie ogólnoustrojowe i szereg objawów ubocznych. Mogą to być : drożdżakowe zapalenie pochwy u kobiet, reakcje alergiczne, zawroty głowy, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, przebarwienia skóry i błon śluzowych, nadkażenia bakteryjne, zwłaszcza bakteriami Gram ujemnymi , nadkażenia grzybicze i wiele innych.
Bywa i tak, że doustne leczenie antybiotykami trzeba przerwać.
Bardzo nasilone, oporne na leczenie, głębokie zmiany zmiany trądzikowe wymagają czasem podania doustnych postaci isotretynoiny ( retinoidów ).
Retinoidy zrewolucjonizowały leczenie trądziku, ale…
Leki te są toksyczne, chorego powinien prowadzić doświadczony dermatolog. Isotretinoina ma działanie teratogenne – uszkadza płód, dlatego kobiety decydujące się na tę terapię w okresie rozrodczym,muszą przynajmniej miesiąc przed nią rozpocząć skuteczną antykoncepcję. Musi być ona kontynuowana w czasie całej kuracji oraz przynajmniej miesiąc po jej zakończeniu, o ile oczywiście kobieta współżyje seksualnie.
Isotretynoinę podaje się na ogół w dawce 1 mg/ kg m.c. dz. przez okres 20 tygodni. W przypadkach opornych na leczenie dawkę dzienną można zwiększyć do 2 mg/ kg m.c. Po zakończonym leczeniu obserwuje się dalszą poprawę stanu skóry i większość pacjentów nie wymaga zastosowania powtórnego cyklu leczenia isotretynoiną.

W uzasadnionych przypadkach kurację można powtórzyć po upływie 4 miesięcy od zakończenia poprzedniego cyklu.
Pamiętajmy o tym, że u wszystkich pacjentów leczonych tym lekiem występują objawy uboczne.
Do najczęściej spotykanych zalicza się wysuszenie spojówek i błon śluzowych oraz pierzchnięcie warg. Dalej – objawy z układów mięśniowego i kostnego – np. dolegliwości bólowe lub sztywność kręgosłupa w okolicy krzyżowej.
Podwyższenie poziomu cholesterolu i upośledzenie funkcji wątroby – stosunkowo rzadko.
Niemniej jednak, przed rozpoczęciem kuracji isotretynoiną, należy ZAWSZE wykonać badania dodatkowe – morfologię krwi, oznaczenie czynności wątroby, stężenie cholesterolu i trójglicerydów.

I wreszcie trądzik torbielowaty ( acne cystica ).
Bywa,że zmienione zapalnie cysty ostrzykuje się zawiesiną silnego sterydu. Jeśli to nie pomaga, a zmiany są bardzo duże, obfitujące w treść ropną, należy naciąć je chirurgicznie i zdrenować.
Powikłaniem takiego postępowania może być proces bliznowacenia.

Inne metody leczenia.
1. Zioła – myślę, że tylko pomocniczo i też w konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Można sporządzać napary z mieszanek ziół lub mieszaniny soków roślinnych o działaniu przeciwzapalnym, tonizującym, odtruwającym, jak np.:
RP.
Succ. Bardanae
Succ. Betulae
Succ. Hyperici
Succ. Taraxaci aa 15,0

D.S. 30 -50 kropli w małej ilości wody lub soku owocowego 3-4 razy ddziennie pić.
W języku polskim znaczy to:
sok z łopianu, sok z brzozy, sok z dziurawca, sok z mniszka, po równych częściach 15 g zmieszać i pić kroplami, jak powyżej.
U osób pobudzonych można stosować dodatkowo krople Nervosol np.
Kiedyś przy leczeniu trądziku stosowało się parówki na twarz z rumianku, aby zmiękczyć skórę i ułatwić mechaniczne usunięcie zaskórników. Absolutnie nie polecam wyciskania, dodatkowo jeszcze sam rumianek może powodować uczulenia.
Podawanie domięśniowe Biostyminy – trochę już zapomniany immunostymulator roślinny, a szkoda, bo często dawał doskonałe efekty lecznicze, pobudzając układ odpornościowy.

2. leczenie hormonalne – coraz rzadziej stosowane.
U kobiet, u których zawodzą inne metody terapeutyczne, a nasilenie zmian trądzikowych wykazuje związek z cyklem miesięcznym, można zastosować w celu leczniczym doustny środek antykoncepcyjny. Jest to mieszanka estrogenowo – progesteronowa, z domieszką estrogenów.
Leczenie stosuje się minimum 6 miesięcy. O leczeniu decyduje zawsze lekarz prowadzący, po konsultacji ginekologicznej.
3. Zabiegi oczyszczania cery w gabinecie kosmetycznym – osobiście mam nadzieję, że już nie są wykonywane nigdzie.
Polegało to na rozszerzaniu porów skórnych i manualnym wyciskaniu krost, a następnie przecieraniu skóry preparatami wysuszającymi.
Efekt często był gorszy, niż przed zabiegiem. Nie mówiąc o bliznowaceniu i wtórnych nadkażeniach.
4. Lasery i inne urządzenia w gabinetach medycyny estetycznej – medycyna estetyczna poszła w ostatnich latach bardzo do przodu, można osiągnąć dobre efekty, choć drogie to zabiegi.

Róbmy takie zabiegi u doświadczonych lekarzy.

 

Na koniec podsumowanie.
Jeśli masz trądzik:
1. Jedz zdrowo, pij wodę, odstaw używki
2. poradź się lekarza lub farmaceuty, czy zmiany możesz leczyć sam – jeśli farmaceuta lub lekarz rodzinny uzna, że nie da sobie rady z Twoim trądzikiem, na pewno odeśle Cię do dermatologa
3. stosuj się rygorystycznie do zaleceń lekarza prowadzącego, nie odstawiaj sam leków, jeśli stan skóry poprawi się
4. przestrzegaj zasad higieny – myj ręce, przecieraj delikatnie zmiany płynami nie drażniącymi skóry, często zmieniaj pościel i ręczniki, nie dopuść do wtórnych nadkażeń.

I jeszcze jedno – nie ulegaj płynącym zewsząd reklamom. Reklamowane są różne cudeńka;  wiele suplementów diety, które mogą ew. wspomóc leczenie, uzupełnić dietę, ale nie leczą – jest przedstawianych w środkach masowego przekazu jako fantastyczne preparaty, wręcz cudowne leki, które zniweczą wszystkie dolegliwości.

Tak nie jest, a używane w sposób niekontrolowany – mogą zaszkodzić.

Zwłaszcza, kiedy nie leczysz się.

Pamiętaj-te reklamowane preparaty( suplementy ) nie mają badań klinicznych, jak leki, mogą szkodzić, a nie działać, mogą zawierać wszystko i nic.

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *